متن خبر

تاریخ خبر : ۱۴۰۰/۰۲/۰۴

تعداد بازدید : ۷۰۹

تعداد رای : ۳

ذرات ریزپلاستیک در دشت های لوت و کویر ایران

این کار تحقیقاتی توسط محققان کشورمان از دانشگاه شیراز و دانشگاه های علوم پزشکی شیراز و کرمان و در یک همکاری بین المللی در دشت های لوت و کویر صورت گرفته است.

ذرات ریزپلاستیک به قطعات بسیار کوچک پلاستیک گفته می­شود که به صورت اولیه و ثانویه (در اثر انواع هوازدگی فیزیکی و شیمیایی) ایجاد می­شوند. اخیرا پژوهشگران این ذرات را به عنوان یک آلاینده نوظهور معرفی کرده­ اند و می­توان گفت تقریبا در همه جا حضور دارند. این آلاینده نوظهور از اعماق هزاران متری اقیانوس­ ها تا ارتفاع­ات بسیار بلند رشته ­کوه­های هیمالیا، در یخ های قطبی تا آب ­های زیرزمینی و حتی در بدن جانداران و انسان ­ها یافت شده است. این ذرات علاوه بر مشکلات و خطراتی که به صورت فیزیکی برای محیط زیست و جانداران دارد، به صورت شیمیایی نیز (ترکیب ذاتی آنها و جذب سطحی انواع آلاینده­های آلی و غیر آلی) تاثیراتی به مراتب خطرناک­تر ایجاد می ­کند. بررسی رفتار، ویژگی­های فیزیک وشیمیایی و سرنوشت ذرات ریزپلاستیک در محیط زیست و بدن جانداران مرز علمی در حال پیشرفت بشر در این رابطه است. بنابراین در این پژوهش، مناطق بکر و دور از دسترس بشر مورد بررسی قرار گرفتند تا دانسته ­های ما را در رابطه با رفتار و سرنوشت این آلاینده نوظهور افزایش دهد. بنابراین بررسی ریزپلاستیک­ ها در کویرها (که برای اولین بار در سطح دنیا بررسی شده است) می­ تواند اطلاعات بسیار ارزشمندی در رابطه با رفتار و سرنوشت این آلاینده نوظهور به بشر ارائه دهد.

 

در ابتدا به نظر نمی ­رسید که ذرات ریزپلاستیک بتوانند در محیط قاره­ای توسط جریان­های بادی تا مسافت­های بسیار دور منتقل شوند و به همین دلیل اغلب مطالعات به سمت محیط­های آبی و اقیانوس­ها به عنوان حامل اصلی این ذرات سوق پیدا کرده بود. اما اخیرا نشان داده شده است که این ذرات در محیط­ خشکی با جریان­های بادی تا مسافت­ها و ارتفاع­های بسیار زیادی قابل انتقال هستند. بنابران در این مطالعه برای اولین بار در دنیا کویرها به عنوان مناطقی بکر و دور از دسترس انسان­ها بررسی گردیدند. در این مطالعه نشان داده شد که ذرات میکروپلاستیک (اندازه خاصی از ذرات ریزپلاستیک) در دشت­های لوت و کویر حضور دارند و اثرات هوازدگی مکانیکی و اشعه فرابنفش خورشید بر سطح این ذرات به خوبی نمایان بود. نتایج این مطالعه نشان می­دهد که ذرات میکروپلاستیک احتمالا بیشتر از طریق جریان­های بادی به این مناطق منتقل شده­ اند و همچنین کیسه­ های پلاستیکی که در همان دشت­ها تجزیه می­شوند. ذرات میکروپلاستیک به شدت تحت تاثیر جریان­های بادی هستند، به گونه­ای که انباشت و پراکنش این ذرات به شدت وابسته به جریانات بادی است. به عنوان مثال در این مطالعه انباشت ذرات میکرپلاستیک در قسمت پشت به باد کلوت­ها مشاهده شد. به طور کلی، ذرات میکروپلاستیک شناسایی شده در این دو دشت غالبا به صورت رشته­ ای و با اندازه­ های بسیار کوچک و کمتر از 100 میکرون بودند. دلیل اصلی این موضوع می­تواند چگالی کمتر ذرات رشته­ ای شکل نسبت به بقیه اشکال و همچنین اثرات هوازدگی شدید فیزیکی و شیمیایی محیط کویری بر ذرات ریز پلاستیک باشد. لازم به ذکر که در این دشت­ها پلیمر­هایی که مقاومت کمتری داشتند (به دلیل فرآیند­های شدید هوازدگی) مشاهده نشدند و احتمالا به ذرات بسیار ریزتر در حد نانو و یا غیر قابل مشاهده تبدیل شده ­اند و تنها پلیمر­های مقاوم شناسایی شدند.

 

 

این کار تحقیقاتی توسط توسط دکتر سجاد عباسی، عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز و همکاران، دکتر محمد حسینی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز و دکتر هدی امیری، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشک کرمان در دشت­های لوت و کویر صورت گرفته است. در این کار تحقیقاتی، دکتر Andrew Turner، عضو هیئت علمی دانشگاه Plymouth انگلستان همکاری داشتند.

 

نتیجه این کار تحقیقاتی در ژورنال Environmental Science & Technology با ضریب تاثیر 7.864 به چاپ رسیده است. برای مشاهده جزئیات بیشتر، لینک مقاله را کلیک نمایید.

نظرات

پاسخ به نظــر بازگشت به حالت عادی ثبت نظر

Captcha